معرفی ژنراتور PARS‑Rhen (188W/188Re)
ژنراتور PARS‑Rhen منبعی برای تأمین رنیوم‑۱۸۸ (188Re) در مراکز پزشکی هستهای است. این ژنراتور جهت تولید رادیونوکلئیدی طراحی شده است که در نشاندارسازی رادیوداروهای درمانی کاربرد گسترده دارد. در این سامانه، رنیوم‑۱۸۸ بهصورت سدیم پررنات (NaReO₄) استریل، ایزوتونیک و عاری از پایروژن از ستون ژنراتور از طریق فرایند دوشش (Elution) بهدست میاید و مستقیماً برای تهیه کیتهای رادیودارویی درمانی مورد استفاده قرار میگیرد.
ژنراتور PARS‑Rhen بر پایه سامانه تنگستن‑۱۸۸ / رنیوم‑۱۸۸ (188W/188Re) طراحی شده است. در این ساختار، تنگستن‑۱۸۸ بهعنوان رادیونوکلئید والد با نیمهعمر حدود ۷۰ روز، بهطور مداوم رنیوم‑۱۸۸ تولید میکند. این ویژگی منحصربهفرد، امکان بهرهبرداری دائم و مستقل مراکز پزشکی هستهای از رادیونوکلئید رنیوم‑۱۸۸ را بدون نیاز به منبع خارجی یا حملکننده (NCA) فراهم میآورد و سبب میشود فرایند تولید رادیوداروهای درمانی با هزینه کمتر و پایداری بالاتر انجام گیرد.
در فرایند دوشش، محلول سدیم پررنات حاوی رنیوم‑۱۸۸ با pH بین ۴ تا ۷ و با خلوص رادیونوکلئیدی بیش از ۹۹٫۹٪ و رادیوشیمیایی بیش از ۹۸٪ بازیابی میشود. محلول حاصل بهطور مستقیم برای نشاندارسازی پپتیدها، آنتیبادیها و کیتهای سرد درمانی بهکار میرود.
از نظر ساختاری، ژنراتور درون یک محفظه فلزی محافظ اشعه قرار گرفته و به نحوی طراحی شده است که دوشش ایمن و استریل محلول در محیطهای پزشکی تضمین شود. ژنراتور PARS‑Rhen با توجه به نیمهعمر طولانی والد (188W) و ظرفیت اکتیویته بین 3.7 تا 37GBq برای هر ژنراتور، منبعی پایدار و مقرونبهصرفه جهت تولید رادیونوکلئیدهای درمانی محسوب میشود. این ژنراتور تحت الزامات GMP و توسط متخصصان ایرانی در شرکت پارس ایزوتوپ ساخته شده است. ایران یکی از معدود کشورهای جهان است که فناوری ساخت این نوع ژنراتور راهبردی را در اختیار دارد.

فرایند تبدیل و تولید رنیوم‑۱۸۸ در ژنراتور
ژنراتور PARS‑Rhen بر پایه زوج رادیونوکلئیدی تنگستن‑۱۸۸ / رنیوم‑۱۸۸ (W‑188/Re‑188) طراحی شده است. در این سامانه، تنگستن‑۱۸۸ بهعنوان رادیونوکلئید والد با نیمهعمر حدود ۷۰ روز بر روی ستون ژنراتور تثبیت شده و طی فرآیند واپاشی بتا منفی (β⁻ decay)، به رنیوم‑۱۸۸ تبدیل میشود.
رنیوم‑۱۸۸ حاصل، یک رادیونوکلئید بتازا با انرژی میانگین ۷۸۴ کیلوالکترونولت و حداکثر انرژی ۲٫۱۲ مگاالکترونولت است که برای تخریب بافتهای توموری و غیرطبیعی عمقی کاملاً مناسب میباشد. علاوه بر تابش بتا، این ایزوتوپ دارای تابش گامای ۱۵۵ کیلوالکترونولت با شدت حدود ۱۵ درصد نیز هست که آن را برای تصویربرداری، کنترل فرایند درمان و محاسبات دزیمتری سودمند میسازد.
ترکیب این ویژگیها موجب شده است رنیوم‑۱۸۸ به یکی از پرکاربردترین رادیونوکلئیدهای درمانی در پزشکی هستهای تبدیل شود. از این ایزوتوپ در ساخت پپتیدها، آنتیبادیها، نانوذرات و ترکیبات درمانی نشاندارشده استفاده میشود که در مدیریت بیماریهایی نظیر تومورهای اولیه، متاستاز استخوان، آرتریت روماتوئید و تومورهای نورواندوکرین نقش مهمی دارند.
به واسطه ماهیت ژنراتوری سیستم 188W/188Re، فرآیند واپاشی و تولید رنیوم‑۱۸۸ به صورت پیوسته ادامه دارد و دوششهای متوالی محلول سدیم پررنات (NaReO₄) استریل و آماده نشاندارسازی را برای کاربردهای بالینی فراهم میسازد.
کاربرد ژنراتور رنیوم (188Re)
محلول خروجی ژنراتور PARS‑Rhen حاوی رنیوم‑۱۸۸ است که بهصورت سدیم پررنات (NaReO₄) استریل، ایزوتونیک و عاری از پایروژن از ستون ژنراتور به دست میآید. این محلول رادیونوکلئیدی، پیشنیاز تهیه رادیوداروهای درمانی نهایی به شمار میرود و بدون انجام مرحله نشاندارسازی، کاربرد بالینی مستقیم ندارد. بهعبارت دیگر، استفاده انسانی تنها پس از انجام فرایند نشاندارسازی و تولید رادیوداروی تأییدشده با دستورالعملهای استاندارد امکانپذیر است.
رنیوم‑۱۸۸ پس از دوشش از ژنراتور، برای نشاندارسازی طیف گستردهای از کیتها و حاملهای هدفمند به کار میرود تا رادیوداروهای درمانی مناسب تولید شود. ویژگیهای تابشی رنیوم‑۱۸۸ که شامل بتا برای اثر درمانی و همچنین گاما (155keV) برای پایش است، باعث میشود این رادیونوکلئید هم در درمان و هم در ارزیابی بالینی و دزیمتری ارزش ویژهای پیدا کند.
از جمله کاربردهای رایج رنیوم‑۱۸۸ میتوان به این موارد اشاره کرد:
- درمان تومورهای اولیه و ضایعات بدخیم
- درمان متاستاز استخوان و ضایعات منتشر در سیستم اسکلتی
- درمان آرتریت روماتوئید (مطابق پروتکلهای پزشکی مربوط)
- کاربرد در تومورهای نورواندوکرین و سایر اهداف درمانی با حاملهای مناسب
رادیوداروهای نشاندارشده با رنیوم‑۱۸۸ نقش مهمی در درمان دقیقتر، ارزیابی میزان درگیری بیماری، پایش پاسخ درمان و همچنین برنامهریزی درمانی در انواع بیماریهای بدخیم و برخی بیماریهای التهابی دارند. به همین دلیل، رنیوم‑۱۸۸ از اجزای کلیدی در حوزه رادیوداروهای درمانی مدرن به شمار میرود.
شیوه دوشش ژنراتور رنیوم‑۱۸۸ (Elution Procedure)
۱- پیش از شروع کار، دستکش مناسب بپوشید و ژنراتور را از بستهبندی اولیه خارج کنید. مهر و پلمپ را باز کرده و درپوش حمل را بردارید. بدنه بیرونی ژنراتور را از گرد و غبار پاک کنید و عمل دوشش را در شرایط آسپتیک انجام دهید.
۲- دربهای سوزنهای ژنراتور را بردارید.
۳- درپوش ویالهای نرمال سالین و خلاء را برداشته و رابرها را با الکل ضدعفونی کنید. اجازه دهید الکل تبخیر شود.
۴- ویال سالین (۸mL) را در محل مناسب روی سوزن مربوطه قرار دهید.
۵- ویال خلاء را در شیلد مخصوص قرار داده و آن را در محل مخصوص خود بر سوزن مربوط به خلاء قرار دهید.
۶- اجازه دهید عمل دوشش کامل شود و ستون ژنراتور کاملا خشک شود.
۷- ابتدا ویال حاوی وحلول دوشیده شده را که در شیلد سربی قرار دارد از سوزن مخصوص خلاء جدا کنید.
۸- ویالی که ابتدا حاوی محلول نرمال سالین بود را از سوزن مخصوص خود جدا کنید.
۹- در انتهای کار دربهای سوزنهای ژنراتور را روی سوزنها برگردانید.
نکات ایمنی و فیزیک بهداشت
- ژنراتور را داخل شیلد سربی مناسب قرار دهید و هنگام دوشش اجازه ندهید دست یا انگشتانتان با پورتها، ویال خروجی یا اتصالات تماس مستقیم داشته باشد.
- همیشه از دوزیمتر فردی استفاده کنید و اصول حفاظت در برابر پرتو را رعایت نمایید (زمان کمتر، فاصله بیشتر، شیلد مناسب).
- پیش از شروع دوشش، اتصالات ورودی و خروجی را از نظر نشتی بررسی کنید و مطمئن شوید آلودگی یا نشت احتمالی وجود ندارد.
- پس از هر دوشش، سطوح کاری و دستکشها را از نظر آلودگی پرتویی کنترل کنید و در صورت مشاهده آلودگی، اقدامات رفع آلودگی را انجام دهید.
- مواد زائد شامل محلولهای اسیدی و ویالهای مصرفشده را طبق دستورالعمل فیزیک بهداشت جمعآوری، برچسبگذاری و دفع کنید.
نگهداری، حمل و شرایط عملکردی
- ژنراتور PARS‑Rhen در بستهبندی Type A عرضه میشود و باید در دمای محیط نگهداری گردد.
- محلول خروجی دوشش (NaReO₄) باید بلافاصله مورد استفاده قرار گیرد.
- به هیچ وجه اتصالات یا بدنه ژنراتور را باز نکنید.

